Czosnek jest warzywem o dużym potencjale antyoksydacyjnym, należy do tej samej rodziny co cebula. Zawiera szereg aktywnych składników, które oddziaływują na nasz organizm. Zwiększa odporność, zapobiega akumulacji lipidów oraz ma działanie antybakteryjne i przeciwgrzybiczne.

Wartości odżywcze

Czosnek dostarcza witamin z grupy B, ma też wysoką zawartość witaminy C. Jednakże, należy pamiętać, że nie spożywamy go w dużych ilościach. Ze składników mineralnych na przód wysuwa się zawartość potasu.

Pieczony czosnek

Photo credit: Smallest Forest via Flickr.com

Tak prezentuje się jego wartość odżywcza na 100 g produktu (dane wg USDA National Nutrient Database):

Energia 149 kcal
Białko 6,36 g
Tłuszcz 0,5 g
Węglowodany 33,06 g
Błonnik pokarmowy 2,1 g
Wapń 181 mg
Żelazo 1,7 mg
Magnez 25 mg
Fosfor 153 mg
Potas 401 mg
Cynk 1,16 mg
Witamina C 31,2 mg
Witamina B1 0,2 mg
Witamina B2 0,11 mg
Witamina B3 0,7 mg
Witamina B6 1,24 mg
Kwas foliowy 3 µg

Allicyna i jej działanie

Allicyna to kluczowy składnik czosnku. Jest to związek siarkowy, który pochodzi z przemian aminokwasów [1]. Wydziela się ona w trakcie zgniatania czosnku (uszkodzenia błon komórkowych powoduje uwolnienie enzymu allinazy i przekształcenie alliiny w allicynę) [2]. Potwierdzono jej skuteczność w regulacji poziomu lipidów – działa podobnie jak inhibitory z grupy statyn. Hamują reduktazę HMG-CoA, która jest wątrobowym enzymem regulującym ilość syntetyzowanego cholesterolu. Zapobiega też wewnątrzkomórkowej akumulacji lipidów [3]. Allicyna wzbogacona obecnością innych siarczków ma też zdolność do hamowania agregacji płytek krwi (działa przeciwzakrzepowo). Całościowo można więc uznać, że czosnek zapobiega występowaniu chorób sercowo-naczyniowych.

Czosnek

Wpływ na układ odpornościowy

Z uwagi na obecność innych specyficznych składników, takich jak: olejki eteryczne, glikozydy, saponiny, czosnek ma właściwości bakteriobójcze, przeciwpasożytnicze i przeciwgrzybiczne [2, 4]. Jest efektywny w zwalczaniu bakterii gram (+) i gram (-), takich jak: H.pylori czy E.coli. Z uwagi na siarczki i bioflawonoidy (tj. kwercetyna, cyjanidyna) czosnek poprawia zdolności obronne organizmu [4]. Dzięki swym aktywnym substancjom o działaniu antyoksydacyjnym (np. selen i flawonoidy) ma działanie przeciwnowotworowe [3].

Z uwagi na duży potencjał biologicznie aktywnych związków obecnych w czosnku uznaje się go za naturalny antybiotyk. Jednak, aby korzystać z jego właściwości należy spożywać go regularnie w postaci surowej.

Przypisy:

  1. Sawicka A., Czosnek pospolity (Allium sativum L.) – cenna roślina przyprawowo-lecznicza, Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie [online]
  2. Kwiecień M., Winiarska-Mieczan A., Czosnek jako zioło kształtujące właściwości prozdrowotne, Problemy Higieny i Epidemiologii vol. 4, 2011
  3. Dębski B., Milner J., Molekularne mechanizmy przeciwnowotworowego działania czosnku; rola reaktywnych form tlenu, Bromatologia i Chemia Toksykologiczna vol. 3, 2007
  4. Goncagul G., Ayaz E., Antimicrobial effect of of garlic (Allium sativum) and traditional medicine, Journal of Animal and Veterinary Adcances vol. 1, 2010
Udostępnij:Share on Facebook5Share on Google+0Tweet about this on Twitter