Czarnuszka siewna to roślina lecznicza o wielowiekowej tradycji. Ponad 3 tysiące lat temu była ceniona w krajach Orientu, głównie z uwagi na wzmocnienie układu odpornościowego. Jej ojczyzną jest Azja Mniejsza. Była popularna również w Europie, w XVIII wieku popadła w zapomnienie, ale teraz ponownie została odkryta. Występuje naturalnie w postaci nasion, z których tłoczony jest olej.

Co czarnuszka ma w środku?

Olej z czarnuszki

Photo credit: Philipp Alexander via Flickr.com

Czarnuszka jest produktem bardzo złożonymi: zawiera ponad 100 substancji czynnych (część z nich jest nie do końca zbadanych). W jej składzie znajdziemy około 20% białka, 38% węglowodanów, a 35% stanowią tłuszcze (połowa z nich to wielonienasycone kwasy tłuszczowe, czyli NNKT; obecne są również olejki eteryczne o właściwościach wykrztuśnych). Jedne z najważniejszych substancji zawartych w nasionach czarnuszki to saponina melantyna, gorycz nigellina, a także garbniki (o ich właściwościach przeczytacie poniżej).

Działanie czarnuszki siewnej

  • Wzmocnienie odporności i leczenie alergii: olej z czarnuszki działa regulująco na ludzki układ odpornościowych, z uwagi na wysoką zawartość NNKT możliwe jest szybsze gojenie się ran, a także produkcja ważnych substancji odpornościowych. Układ immunologiczny ceni sobie antyoksydanty, takie jak beta-karoten, witaminę C i E oraz selen, a także witaminy: z grupy B oraz kwas foliowy – wszystkie obecne są w czarnuszce; dzięki nim możliwa jest eliminacja wolnych rodników i prawidłowy przebieg procesów komórkowej przemiany materii. Olej z czarnuszki, jak i same nasiona polecane są przy obniżonej odporności czy początkowych objawach przeziębienia z uwagi na jej silne działanie przeciwbakteryjne i przeciwgrzybiczne. Alergiczne objawy, takie jak kaszel czy zwężenie dróg oddechowych również można łagodzić olejem z czarnuszki – zawarta w nim substancja eteryczna Nigellon działa rozkurczowo na drogi oddechowe i hamuje wydzielanie histamin. Dodatkowo inna substancja eteryczna – Tymohydrochinon i jego pochodne, mają działanie przeciwzapalne oraz przeciwbólowe; oprócz tego wykazują aktywność przeciwbakteryjną. Zmiażdżone nasiona czarnuszki nadają się również do inhalacji.
  • Poprawa pracy układu trawiennego: z uwagi na obecność Melantyny i Nigelliny czarnuszka doskonale stabilizuje i reguluje procesy trawienia. Wpływa rozkurczająco na mięśnie gładkie, a także pozytywnie działa na apetyt. Jej właściwości mogą być również wykorzystywane przy zaburzonej pracy pęcherzyka żółciowego, a także chorobach przyległych do niego dróg, np. kamicy żółciowej.
  • Trądzik i wypryski skórne: dzięki przeciwbakteryjnemu i przeciwzapalnemu działaniu czarnuszka może stanowić kurację wspomagającą przy leczeniu chorób skóry. Znakomicie sprawdzają się kremy z dodatkiem czarnuszki lub olejowe masła do mycia twarzy.
Podpłomyk z czarnuszką

Photo credit: sea turtle via Flickr.com

Oprócz zdrowotnych właściwości nasza bohaterka to również bardzo aromatyczna przyprawa. Można ją wykorzystać jako dodatek do domowego wypieku pieczywa lub podpłomyków. Doskonale komponuje się również z potrawami mięsnymi, a także z twarogiem. Osobiście czarnuszki używam do wszystkiego, mielę ją na bieżąco razem z ziarnami pieprzu.

Udostępnij:Share on Facebook6Share on Google+0Tweet about this on Twitter