Coraz częściej słyszymy o alergiach i nietolerancjach wśród bliskich czy znajomych. W internecie pełno przepisów „gluten free”, „lactose free” czy „egg free”. Jak rozróżnić alergię z nietolerancją? Co mają wspólnego, a co je różni? Dzisiejszy post rozwieje wszelkie wątpliwości.

Każda nieprawidłowa reakcja na spożywany pokarm może być toksyczna lub nietoksyczna. Toksyczna wystąpi u KAŻDEJ OSOBY narażonej na wystraczającą dawkę substancji, natomiast nietoksyczna dotyczy TYLKO OSÓB WRAŻLIWYCH na określony rodzaj pokarmu. Termin „nietoksyczna nadwrażliwość pokarmowa” obejmuje 2 sytuacje:

  1. Gdy reakcja organizmu przebiega z udziałem układu immunologicznego mówimy o immunozależnej nadwrażliwości pokarmowego = alergia,
  2. Jeśli reakcja przebiega niezależnie od układu immunologicznego stwierdza się immunoniezależną nadwrażliwość pokarmową = nietolerancja pokarmowa.

Alergia a nietolerancja pokarmowa

Alergia pokarmowa

Alergia pokarmowa jest ściśle związana z układem immunologicznym. Może mieć charakter IgE-zależny (ostre reakcje alergiczne – pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunka, katar) albo IgE-niezależny (alergia przybiera postać zapalną, głównie w obrębie przewodu pokarmowego – np. celiakia). Występuje też typ mieszany (np. atopowe zapalenie skóry czy astma). Po zjedzeniu określonego pokarmu limfocyty T i B mają możliwość rozpoznania potencjalnych antygenów. Jeśli dany antygen wywołuje nadmierną reakcje organizmu staje się już alergenem. Dalsze etapy są trochę bardziej skomplikowane, ale finalnie uwolnione zostają cytokiny, które pobudzają limfocyty B do produkcji przeciwciał (w tym IgE) przeciw specyficznemu antygenowi rozpoznaniu przez limfocyty T. Przeciwciała IgE wiążą się z powierzchnią komórek tucznych i bazofilii. W przypadku ponownej ekspozycji na alergen następuje szybsze niż za pierwszym razem połączenie się przeciwciał z antygenami, które skutkuje uwolnieniem specyficznych mediatorów (np. histaminy odpowiedzialnej za swędzenie czy skurcz oskrzeli) odpowiedzialnych za wystąpienie reakcji alergicznej.

Alergeny

Nietolerancja pokarmowa

Inaczej nieimmunologiczna/niealergiczna nadwrażliwość pokarmowa. Dla nietolerancji pokarmowej źródła naukowe podają 3 podłoża: enzymatyczne, farmakologiczne i idiopatyczne. Podłoże enzymatyczne to inaczej pierwotny lub wtórny brak enzymów odpowiedzialnych za wchłanianie składników pokarmowych (np. nietolerancja laktozy). O podłoże farmakologiczne obwinia się substancje farmakologiczne lub chemiczne obecne w pożywieniu, które w zależności od ich dawki obecnej w jedzeniu i indywidualnej wrażliwości danej osoby powodują nasilenie objawów żołądkowo-jelitowych (np. nadwrażliwość na salicylany). Nietolerancje idiopatyczne spowodowane są m.in. barwnikami czy konserwantami dodawanymi do żywności.

Podstawą leczenia tych nieprawidłowych reakcji na pokarm jest dieta eliminacyjna. Polega ona na wykluczeniu z jadłospisu danej osoby produktu spożywczego, który powoduje niepożądane objawy. Jak każda dieta eliminacyjna może być niedoborowa w niektóre składniki pokarmowe. Warto więc zasięgnąć pomocy u specjalisty, który postara się zminimalizować skutki usunięcia jednego lub kilku produktów.

Udostępnij:Share on Facebook5Share on Google+0Tweet about this on Twitter